Co to jest i po co ludzie to biorą
GABA, czyli kwas gamma-aminomasłowy, to substancja, którą twój mózg sam produkuje, żeby wyciszać pobudzone neurony. Stąd pomysł na kapsułkę z GABA „na sen i stres”. Autorzy jednego z badań piszą jednak, że trwa spór, czy GABA przyjęte doustnie przechodzi do mózgu, więc sama obecność GABA w tabletce niczego jeszcze nie dowodzi.
Co pokazują badania
Dowody na ludziach są wąskie. W przejrzanych pracach o doustnym GABA nie znaleziono żadnego przeglądu o śnie ani badania, w którym sen byłby głównym mierzonym wynikiem. Dla strony o suplemencie sprzedawanym głównie „na sen” to ważna luka.
Najlepsze, co znaleziono, to badanie z 2023 roku na 52 osobach w wieku 50-70 lat z prediabetesem, czyli podwyższonym cukrem przed cukrzycą. Przez 95 dni dostawały 500 mg GABA trzy razy dziennie albo placebo. Glikemia po obciążeniu glukozą nie różniła się (0,21 mmol/l, przedział ufności od -0,25 do 0,67). Sen, oceniany tylko w ankiecie jako wynik dodatkowy, też nie zmienił się po poprawce na wielokrotne porównania. To nie jest badanie o bezsenności i nie wiadomo, jak byłoby u osób, które źle śpią.
Jedyny sygnał dotyczy uwagi. W małym badaniu na zdrowych młodych dorosłych po GABA uczestnicy popełniali mniej błędów w kolejności w teście uwagi w czasie (rozpoznawania szybko po sobie następujących bodźców), a w teście uwagi przestrzennej nic się nie zmieniło. Autorzy sami piszą, że trwa spór, czy GABA przyjęte doustnie przechodzi do mózgu, i nazywają wynik wstępnym. Nie powinno się go czytać jako dowodu na „skupienie” z kapsułki.
Dawki, które badano
Jedyna dawka podana w źródle to 500 mg trzy razy dziennie w badaniu na prediabetykach, czyli 1,5 g na dobę przez około trzech miesięcy. W badaniu na uwagę streszczenie nie podaje dawki. Nie znaleziono źródła na górny bezpieczny limit. To opis badań, nie zalecenie.
Kto powinien uważać
Danych o bezpieczeństwie jest za mało, żeby pisać o grupach ryzyka z pewnością. W zebranych pracach nie ma zestawienia działań niepożądanych ani badań interakcji z lekami. Skoro GABA ma działać uspokajająco, rozsądek podpowiada ostrożność przy lekach nasennych, uspokajających i alkoholu, ale to rozumowanie, a nie wynik badania. W ciąży i podczas karmienia nie sięgaj po nie bez rozmowy z lekarzem. Nie myl GABA z gabapentyną, która jest lekiem na receptę.
Co z tego wynika
Naszym zdaniem GABA nie ma dziś w badaniach podstaw jako suplement na sen. Jeśli zależy ci na lepszym śnie, więcej danych ma magnez czy glicyna i L-teanina, choć i tam dowody są ograniczone. Przy problemach ze snem trwających dłużej niż kilka tygodni zacznij od lekarza, nie od kapsułek.
