Przejdź do treści
Rytm
Witaminy

Witamina B5 (kwas pantotenowy)

Zaktualizowano 2 min czytania

Witamina B5, czyli kwas pantotenowy, występuje w wielu produktach spożywczych, a NHS pisze, że dieta zwykle pokrywa zapotrzebowanie. Badania z lepszym wynikiem dotyczą jednak nie tej witaminy, tylko jej pochodnej pantetyny.

Dowody w skrócie

Zastosowania i ocena dowodów dla każdego
ZastosowanieOcenaCo badano
Cholesterol (pantetyna, nie zwykły kwas pantotenowy)SłabeW badaniu na 120 osobach pantetyna 600-900 mg dziennie przez 16 tygodni obniżyła LDL o 4 mg/dl, czyli niewiele, przy diecie obniżającej cholesterol.
Wydolność sportowaBrak dowodówW badaniu na 6 kolarzach kwas pantotenowy z pantetyną i tiaminą nie zmienił wyniku jazdy na czas.
Afty w jamie ustnejSłabePrzegląd 16 badań (1534 osoby) był korzystny, ale badano witaminy z grupy B osobno lub razem z kwasem pantotenowym, a grupa kontrolna nie dostawała żadnego leczenia.

Ocena dotyczy jednego zastosowania i nie jest zaleceniem. Co znaczą oceny.

Oświadczenie zdrowotne UE
Jest autoryzowane oświadczenie UE. W załączniku do rozporządzenia 432/2012 są m.in. "Pantothenic acid contributes to normal energy-yielding metabolism", "Pantothenic acid contributes to the reduction of tiredness and fatigue" i "Pantothenic acid contributes to normal mental performance".
Badania w PubMed
27 z losowym przydziałem, 10 przeglądów (wyszukiwanie z 1 listopada 2026).To liczba trafień wyszukiwarki, nie dowód, że suplement działa. Zliczają się też badania słabe, nieudane i luźno związane z tematem.
Ostatnia aktualizacja

Co to jest i po co ludzie to biorą

Kwas pantotenowy jest w niemal każdej żywności. NHS wymienia kurczaka, wołowinę, jajka, grzyby i awokado, a w Wielkiej Brytanii nie ustalono nawet normy zapotrzebowania.

Co pokazują badania

Dla samego kwasu pantotenowego w przejrzanych pracach prawie nic nie ma. Ciekawsze wyniki dotyczą pantetyny, pochodnej tej witaminy, która jest innym związkiem i innym produktem.

Próba na 120 osobach przez 16 tygodni, dotyczyła ludzi o niskim lub umiarkowanym ryzyku sercowo-naczyniowym, którzy przez cały czas stosowali dietę obniżającą cholesterol. W porównaniu z placebo pantetyna obniżyła całkowity cholesterol o 6 mg/dl (3%) i cholesterol LDL, tak zwany zły, o 4 mg/dl (4%). Sami autorzy piszą, że efekt był niewielki. Drugie badanie na 32 osobach o podobnym ryzyku, kwalifikujących się do statyn, pokazało spadek LDL o 11% od wartości początkowej w grupie z pantetyną i wzrost o 3% w grupie placebo. Próba jest mała.

Na sprawność fizyczną dowodów nie ma. W badaniu sześciu wytrenowanych kolarzy zestaw alitiaminy i pantetyny z kwasem pantotenowym, przyjmowany przez tydzień, nie zmienił metabolizmu wysiłku ani czasu na dystansie 2000 m. Tak mała próba nie wyklucza efektu, ale też go nie pokazuje.

Przegląd o aftach obejmował 16 badań i 1534 osoby. Grupa leczona miała wyższy odsetek poprawy i krótszy czas gojenia. Badano jednak witaminy z grupy B, czasem z kwasem pantotenowym, a w grupie kontrolnej nie podawano nic. Nie da się z tego wyczytać, co robi sama witamina B5.

Dawki, które badano

Pantetynę podawano w dawce 600 mg dziennie przez 8 tygodni, a potem 900 mg dziennie przez kolejne 8. To opis badań, nie zalecenie. NHS pisze, że 200 mg kwasu pantotenowego dziennie lub mniej raczej nie szkodzi, ale to dotyczy kwasu, nie pantetyny.

Kto powinien uważać

NHS stwierdza, że nie ma dość danych o skutkach dużych dawek kwasu pantotenowego. Autorzy większej próby z pantetyną uznali ją za bezpieczną, ale trwała tylko 16 tygodni. Osoby z podwyższonym cholesterolem powinny omówić go z lekarzem. Interakcji z lekami, ciąży i karmienia użyte źródła nie opisują.

Co z tego wynika

Zwykłej witaminy B5 raczej nie trzeba kupować, bo według NHS dieta zwykle pokrywa zapotrzebowanie. Pantetyna obniżyła w badaniach cholesterol o kilka procent, i to przy dawkach kilkukrotnie wyższych od progu, który NHS podaje dla kwasu pantotenowego. Jeśli cholesterol cię martwi, zacznij od badań krwi i lekarza. Oświadczenia UE o zmęczeniu i energii istnieją, ale dotyczą normalnej funkcji organizmu.

Źródła

  1. Rumberger et al., Pantethine, a derivative of vitamin B(5) used as a nutritional supplement, favorably alters low-density lipoprotein cholesterol metabolism in low- to moderate-cardiovascular risk North American subjects: a triple-blinded placebo and diet-controlled investigation, Nutrition Research, 2011 (otwiera się w nowej karcie)pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Evans et al., Pantethine, a derivative of vitamin B5, favorably alters total, LDL and non-HDL cholesterol in low to moderate cardiovascular risk subjects eligible for statin therapy: a triple-blinded placebo and diet-controlled investigation, Vascular Health and Risk Management, 2014 (otwiera się w nowej karcie)pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Webster et al., Physiological and performance responses to supplementation with thiamin and pantothenic acid derivatives, European Journal of Applied Physiology and Occupational Physiology, 1998 (otwiera się w nowej karcie)pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Shi et al., Clinical efficacy of vitamin B in the treatment of mouth ulcer: a systematic review and meta-analysis, Annals of Palliative Medicine, 2021 (otwiera się w nowej karcie)pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. NHS, Vitamins and minerals: vitamin B (otwiera się w nowej karcie)nhs.uk
  6. Rozporządzenie (UE) 432/2012, załącznik (kopia na legislation.gov.uk) (otwiera się w nowej karcie)legislation.gov.uk