Co to jest i po co ludzie to biorą
Poziom NAD w organizmie spada z wiekiem. Stąd pomysł na suplementy „odmładzające". NAD to cząsteczka, bez której komórki nie wytworzą energii i nie naprawią DNA. Rybozyd nikotynamidu (NR) to prekursor, czyli substancja, z której organizm składa NAD. Ludzie biorą go w nadziei na więcej energii i wolniejsze starzenie.
Pierwsza część tej logiki się sprawdza. Druga nie została jak dotąd pokazana u ludzi.
Co pokazują badania
Przegląd systematyczny z 2026 roku objął 33 badania na ludziach i 80 na gryzoniach. U gryzoni podnoszenie NAD często poprawiało wyniki metaboliczne i funkcjonalne. U ludzi doustny NR konsekwentnie podnosił markery NAD we krwi i komórkach, ale efekty na sprawność, metabolizm i naczynia były niejednolite i często zerowe. Wniosek autorów jest wprost taki, że skuteczność w starzeniu i dobrostanie pozostaje nieprzesądzona. Dane ze zwierząt nie są dowodem działania u człowieka.
Podniesienie NAD potwierdza też randomizowane badanie krzyżowe u zdrowych osób w średnim i starszym wieku: przewlekły NR był dobrze tolerowany i podnosił metabolizm NAD. Autorzy sugerowali tylko, by dalej badać wpływ na ciśnienie i sztywność tętnic.
Mięśnie to najczęstszy cel reklam. Metaanaliza badań z NR i NMN u osób o średniej wieku powyżej 60 lat nie znalazła poprawy masy mięśni, siły chwytu ani szybkości chodu, a autorzy napisali, że dane nie uzasadniają stosowania. Większość wyników dotyczyła NMN, innej formy prekursora. W badaniu na 32 osobach w wieku 55-80 lat NR z pterostilbenem, związkiem podobnym do resweratrolu, nie przyspieszył regeneracji mięśni po wywołanym urazie.
Z metabolizmem jest podobnie. W badaniu 40 otyłych mężczyzn przez 12 tygodni dawka 2000 mg dziennie nie poprawiła wrażliwości na insulinę, wydatku energii ani składu ciała. W grupie 25 osób z przewlekłą chorobą nerek sześć tygodni NR nie zmieniło szczytowego zużycia tlenu, czyli miary wydolności.
Dawki, które badano
W cytowanych próbach stosowano 1000 mg dziennie, a w badaniu otyłych mężczyzn 1000 mg dwa razy dziennie. Czas trwania to od 6 do 12 tygodni. To dawki z badań, nie zalecenie. Nie otworzyliśmy źródła z oficjalnym górnym limitem spożycia dla NR.
Kto powinien uważać
Przegląd z 2026 roku opisuje NR jako zwykle dobrze tolerowany przez tygodnie i miesiące. W badaniach z dawką 2000 mg dziennie nie zgłoszono poważnych zdarzeń niepożądanych. Nie mamy jednak danych o latach stosowania ani o ciąży i karmieniu. Osoby z chorobą nerek, wątroby lub w trakcie leczenia powinny zapytać lekarza, bo próby objęły niewielkie, wyselekcjonowane grupy. Status NR jako nowej żywności w UE nie był tu sprawdzany, więc zweryfikuj go w oficjalnym rejestrze.
Co z tego wynika
NR podnosi NAD, i na tym kończą się dobrze udokumentowane efekty u zdrowych dorosłych. Jeśli szukasz więcej siły, lepszej insuliny albo dłuższego życia, dostępne próby tego nie pokazują. Naszym zdaniem lepiej zacząć od snu, treningu oporowego i badań krwi, a o NR wrócić do rozmowy, gdy pojawią się duże próby z twardymi wynikami.