Co to jest i po co ludzie to biorą
Przegląd z 2024 roku znalazł dla chondroityny mniejszy ból kolana niż przy placebo. Próba GAIT na 1583 osobach tego nie potwierdziła.
Chondroityna to składnik chrząstki. Najczęściej sprzedaje się ją razem z glukozaminą, osobny opis tej drugiej jest na stronie o glukozaminie. Badano je u osób z chorobą zwyrodnieniową kolana, czyli stopniowym zużyciem chrząstki.
Co pokazują badania
Metaanaliza z 2024 roku zebrała 25 badań z placebo, w tym 13 dla samej chondroityny. Chondroityna zmniejszała ból i poprawiała sprawność fizyczną. Połączenie jej z glukozaminą nie dało istotnego efektu na ból ani sprawność, co autorzy tłumaczą ostrożnie, bo połączeń było tylko 3.
Z tym kontrastuje próba GAIT na 1583 osobach, które przez 24 tygodnie brały 1200 mg chondroityny, glukozaminę, obie albo placebo. Ból spadł o co najmniej 20 procent u 60,1 procent osób na placebo i u o 5,3 punktu procentowego więcej na chondroitynie, a to nie było istotne statystycznie (P=0,17). Podgrupa z silniejszym bólem wypadła lepiej na połączeniu (79,2 wobec 54,3 procent), ale autorzy nazwali to analizą eksploracyjną.
Inny typ badania to próba MOVES z udziałem Polski, Francji, Niemiec i Hiszpanii. 606 osób z silnym bólem kolana brało połączenie chondroityny z glukozaminą albo celekoksyb przez 6 miesięcy. Ból (skala WOMAC) zmniejszył się w obu grupach o około połowę, a połączenie nie było gorsze od leku. Nie było grupy placebo, więc nie wiemy, ile z tej poprawy dałoby samo upływ czasu i oczekiwania.
Metaanaliza ośmiu prób na 3793 osobach (1067 z nich brało połączenie, reszta inne leczenie) znalazła przewagę połączenia nad placebo w wyniku WOMAC (skali objawów kolana), ale nie w skali bólu VAS. Zestawienie 69 badań 20 różnych suplementów podsumowało, że chondroityna i glukozamina albo nie działały, albo dawały niewielki, klinicznie mało ważny efekt, a żaden suplement nie miał ważnego efektu w długim okresie.
Dawki, które badano
W GAIT podawano 1200 mg dziennie przez 24 tygodnie. W próbie MOVES 400 mg chondroityny z 500 mg glukozaminy trzy razy dziennie przez 6 miesięcy. To dane z badań, nie zalecenie. Górnej granicy bezpieczeństwa nie podajemy, bo nie otworzyliśmy źródła, które by ją określało.
Kto powinien uważać
Działania niepożądane w GAIT były łagodne i podobne w grupach, a w MOVES nieliczne. Przy warfarynie sprawa jest poważniejsza, bo przegląd zgłoszeń do FDA i WHO opisuje wzrost INR po glukozaminie, także w preparatach z chondroityną, a w jednym zgłoszeniu krwawienie do mózgu zakończone trwałym stanem wegetatywnym. Zgłoszenia dotyczyły glukozaminy i jej połączenia z chondroityną, więc o samej chondroitynie przegląd niewiele mówi. Statusu prawnego i zasad antydopingowych nie sprawdziliśmy na stronach urzędowych.
Co z tego wynika
Dowody są sprzeczne, więc nie zachęcam do kupowania. Jeśli ktoś mimo to chce spróbować przy rozpoznanej chorobie zwyrodnieniowej kolana, rozsądnie ustawić sobie datę końca próby i nie traktować suplementu jako zamiennika ćwiczeń i konsultacji. Zdrowym ludziom ten suplement niczego w badaniach nie obiecuje.