Olej z pestek dyni badano głównie pod kątem włosów i prostaty. Dla obu istnieją badania, ale żadne z nich nie jest takim, jakiego byśmy chcieli, czyli dużym, z placebo i na mężczyznach.
Co to jest i po co ludzie to biorą
To olej tłoczony z nasion dyni, używany w kuchni i w kapsułkach. Przegląd z 2022 roku wymienia w nim kwasy tłuszczowe, polifenole, fitoestrogeny, skwalen i witaminę E (Šamec 2022), zaznaczając, że większość badań nad jego działaniem prowadzono w probówkach. Na probówkach kończy się dowód dla ludzi. Dalej są tylko małe próby kliniczne.
Co pokazują badania
Włosy. Sieciowa metaanaliza 19 badań (1658 osób z łysieniem androgenowym, 16 różnych suplementów) wykazała, że olej z pestek dyni poprawia gęstość włosów w porównaniu z placebo, a według lekarzy oceniających efekt także wypadał lepiej niż placebo lub standardowe leczenie (Zhou 2025). Streszczenie nie mówi, ile badań z olejem było w analizie ani ilu uczestników obejmowały, więc nie da się ocenić, jak mocny jest ten wynik. Przegląd w JAMA Dermatology zaliczył olej z pestek dyni do tych suplementów, dla których były badania o najwyższej jakości wśród dostępnych, i zalecił większe badania z aktywnym porównaniem (Drake 2023). Jedyna próba z olejem opisana w przejrzanych pracach objęła 60 kobiet z łysieniem typu żeńskiego. Po 3 miesiącach olej i minoksydyl w piance poprawiły wskaźniki w obrazie dermoskopowym, ale nie było placebo, więc nie wiadomo, jak zachowałyby się włosy bez żadnego leczenia (Ibrahim 2021). Dla mężczyzn nie znaleziono w przejrzanych pracach osobnego badania z placebo.
Prostata. W badaniu na 73 mężczyznach po 50. roku życia 360 mg oleju dwa razy dziennie zmniejszyło punktację objawów (IPSS) i poprawiło jakość życia. Tamsulosyna, lek stosowany w tym schorzeniu, zmniejszyła punktację bardziej po miesiącu i po trzech miesiącach, choć autorzy nie wykazali różnicy między grupami w głównych wskaźnikach. Badanie było jednoślepe i nie miało placebo (Zerafatjou 2021). Bez grupy z placebo nie da się oddzielić działania oleju od zwykłej poprawy z czasem.
Ciśnienie i lipidy. U 23 kobiet po menopauzie z podwyższonym ciśnieniem 3 g oleju dziennie przez 6 tygodni obniżyło ciśnienie skurczowe, a po placebo ciśnienie się nie zmieniło (Wong 2019). U 35 kobiet po menopauzie 2 g dziennie przez 12 tygodni podniosło HDL (tzw. dobry cholesterol) (Gossell-Williams 2011). Obie próby są bardzo małe i dotyczą kobiet.
Dawki, które badano
Prostata 360 mg dwa razy dziennie przez 3 miesiące, ciśnienie 3 g dziennie przez 6 tygodni, lipidy 2 g dziennie przez 12 tygodni. To dawki z prób, nie zalecenie. W streszczeniu badania o włosach dawki nie ma, a górnej granicy bezpieczeństwa w źródłach nie znaleziono.
Kto powinien uważać
Przegląd w JAMA Dermatology oceniał działania niepożądane suplementów na łysienie jako rzadkie i łagodne, a w badaniu prostaty nikt w grupie z olejem nie zgłosił działań niepożądanych. To dane z małych, krótkich prób. Nic nie wiemy o ciąży, karmieniu ani interakcjach z lekami. Jeśli masz problemy z oddawaniem moczu, nie zastępuj diagnozy i leczenia olejem.
Co z tego wynika
Olej z pestek dyni nie ma dziś dowodu, który uzasadniałby kupno go na włosy albo prostatę. Są zachęcające wstępne wyniki, ale bez dużych badań z placebo na mężczyznach. Przy wypadaniu włosów lub objawach z moczem najpierw potrzebna jest diagnoza. Jeśli lubisz smak oleju, używaj go jako składnika jedzenia, ale nie traktuj go jak terapii na włosy czy prostatę.