Co to jest i po co ludzie to biorą
Laktoferyna to białko występujące w mleku kobiecym i krowim, które wiąże żelazo. W suplementach jest to zwykle laktoferyna bydlęca, z mleka krowiego. W badaniach sprawdzano ją pod kątem infekcji i stanu zapalnego oraz jako alternatywę dla preparatów z żelazem.
Te dwa zastosowania mają inne dowody i mało wspólnego. Wyniki dla dorosłych i dla dzieci też są różne.
Co pokazują badania
Przegląd Berthon i współpracowników z 2022 roku objął 25 badań, z czego 20 na dorosłych. U dorosłych laktoferyna obniżała IL-6 (marker zapalenia), ale nie białko CRP ani aktywność komórek NK. Częstość infekcji dróg oddechowych nie zmieniła się (OR 1,00), natomiast u niemowląt i dzieci spadała (OR 0,78). Autorzy piszą, że badań jest mało.
Metaanaliza u dzieci z 2025 roku (25 prób) znalazła mniej biegunek (OR 0,56) i mniej przypadków późnej sepsy noworodków (OR 0,60), ale różnica w infekcjach górnych dróg oddechowych nie była istotna. Sepsa u wcześniaków to temat szpitalny i nie dotyczy suplementu z apteki. Duża sieciowa metaanaliza z 2023 roku wskazała co prawda, że laktoferyna z pojedynczym szczepem probiotyku najlepiej zmniejszała sepsę, ale to wynik u wcześniaków i nie przenosimy go na nikogo innego.
Drugie zastosowanie to żelazo. Metaanaliza 4 prób na 600 ciężarnych z potwierdzoną anemią porównała laktoferynę z siarczanem żelaza. Po 4 tygodniach hemoglobina była wyższa po laktoferynie średnio o 0,77 jednostki, ale w łagodnej anemii różnica nie była istotna, a istotna wyszła w jednej próbie z anemią umiarkowaną. Mniej było też skutków ubocznych ze strony żołądka. W próbie na 80 dzieciach z chorobą jelit przez 3 miesiące laktoferyna (100 mg dziennie) podniosła hemoglobinę bardziej niż żelazo. To badania na osobach z rozpoznaną anemią i chorobą, nie na zdrowych.
Dawki, które badano
Przegląd z 2022 roku podaje 200 mg dziennie jako dawkę, przy której u dorosłych obniżał się marker zapalenia, a w preparatach dla niemowląt i dzieci od 35 do 833 mg dziennie. W badaniu u dzieci z chorobą jelit było to 100 mg dziennie przez 3 miesiące. To dane z badań, nie zalecenie. Górnej granicy bezpieczeństwa nie podano.
Kto powinien uważać
Przy alergii na mleko krowie zachowaj ostrożność, bo większość preparatów pochodzi z mleka, choć danych na ten temat nie znaleziono. Jeśli masz anemię albo jesteś w ciąży, to sprawa dla lekarza, nie dla samodzielnej suplementacji. Danych o długim stosowaniu u ludzi nie znaleziono. Badanie na szczurach nie wykazało toksyczności, ale to nie dowód dla człowieka. Czy laktoferyna z mleka bydlęcego wymaga w UE zgody jako nowa żywność, nie sprawdzano, więc zweryfikuj to na stronie EFSA lub GIS.
Co z tego wynika
Dorosłemu, który chce rzadziej chorować, laktoferyna nic nie obiecuje: przegląd nie znalazł mniej infekcji. Wyniki u dzieci są ciekawsze, ale mieszane. Najwyraźniejsze wyniki dotyczą niedoboru żelaza w ciąży i u dzieci z chorobą jelit, a tam to lekarz stawia rozpoznanie i dobiera leczenie. Zanim sięgniesz po cokolwiek, zrób morfologię i ferrytynę.