Co to jest i po co ludzie to biorą
Garcinia cambogia jest owocem. Do kapsułek trafia z niego kwas hydroksycytrynowy, w skrócie HCA, który według opisu w próbie JAMA hamuje enzym uczestniczący w tworzeniu tłuszczu. Z tej obserwacji zrobiono obietnicę, że kapsułka zmniejsza odkładanie tłuszczu i apetyt. Dlatego ludzie biorą ją, żeby schudnąć.
Pytanie brzmi, czy to samo dzieje się u człowieka. Odpowiedź jest niejednoznaczna.
Co pokazują badania
Zacznijmy od próby z JAMA. Badanie opublikowane w JAMA w 1998 roku objęło 135 osób z nadwagą. Przez 12 tygodni brały 1500 mg HCA dziennie albo placebo i stosowały dietę niskoenergetyczną. W grupie z HCA średnia utrata masy ciała wyniosła 3,2 kg, a w placebo 4,1 kg, czyli placebo wypadło nominalnie lepiej, przy braku istotnej różnicy. Autorzy napisali, że garcinia nie dała efektu ponad placebo. Do końca dotrwało tylko około 60 procent uczestników w obu grupach.
Inna próba na 89 kobietach z nadwagą wyszła nieco inaczej. Po 12 tygodniach na diecie grupa z garcinią straciła 3,7 kg, a placebo 2,4 kg. HCA nie zmieniało przy tym apetytu, więc obietnica o tłumieniu głodu nie znalazła potwierdzenia.
Metaanaliza z 2020 roku połączyła 8 prób na 530 osobach i wyliczyła średnio 1,34 kg mniej niż w placebo (przedział ufności od -2,62 do -0,07) oraz o 0,42 punktu procentowego mniej tkanki tłuszczowej. Dolna granica przedziału jest bliska zera, a różnica jest mała. Streszczenie nie podaje, jak długo trwały poszczególne próby.
Osobno przyjrzano się krwi. Metaanaliza 14 prób na 623 osobach wykazała spadek trójglicerydów o 24,21 mg/dL i cholesterolu całkowitego o 6,76 mg/dL. Wzrósł też cholesterol HDL, a LDL się nie zmienił. Autorzy zaznaczają krótki czas prób i dużą niejednorodność wyników. Takie wskaźniki mówią o krwi, a nie o tym, ile ważysz.
Dawki, które badano
W próbie JAMA podawano 1500 mg HCA dziennie. W badaniu na kobietach było to 2,4 g ekstraktu dziennie (1,2 g HCA), w tabletkach przyjmowanych 30-60 minut przed posiłkami. To dane z badań, nie zalecenie. Ma to znaczenie, bo w małym badaniu na zdrowych kobietach po posiłku stężenie HCA we krwi było mniej więcej dwa do trzech razy niższe niż na czczo.
Kto powinien uważać
Przekaz o wątrobie jest mieszany. Metaanaliza 9 prób na 444 osobach nie wykazała istotnych zmian ALT i AST, czyli enzymów, które rosną przy uszkodzeniu wątroby, ani zmian glukozy na czczo. W podgrupach osób z BMI od 30 wzrosły jednak insulina i glukoza na czczo, więc przy cukrzycy lub insulinooporności tym bardziej zapytaj lekarza. Opisano jednak przypadek uszkodzenia wątroby przypisanego garcinii (list do redakcji, bez streszczenia, więc szczegółów nie znam). Jeden przypadek niczego nie dowodzi, ale przy chorobie wątroby albo żółtaczce zapytaj lekarza. To samo dotyczy cukrzycy i leków przyjmowanych na stałe, bo w otwartych źródłach nie ma pełnych danych o interakcjach. Dla ciąży i karmienia także ich nie ma. Statusu prawnego nie sprawdzano na stronach urzędowych.
Co z tego wynika
Wątpliwości mam duże. Próba z JAMA niczego nie znalazła, a metaanaliza znalazła średnio około 1,3 kg różnicy, z dolną granicą przedziału blisko zera. Garcinia nie jest zakupem, który zrobi różnicę przy odchudzaniu, i lepiej wydać pieniądze na dietetyka niż na kapsułki.