Co to jest i po co ludzie to biorą
Czaga (Inonotus obliquus) to czarny, zdrewniały narośl, który grzyb tworzy na brzozach. Opis przypadku z Japonii przypomina, że czagę stosowano w medycynie ludowej i zielarskiej, między innymi przy raku, zapaleniu żołądka i wrzodach. W PubMed znaleźliśmy 0 prób z losowym przydziałem i 0 przeglądów, które by tę czagę badały u ludzi.
Co pokazują badania
Dostępne prace nie dotyczą ludzi. Doświadczenie z 2017 roku przeprowadzono na myszach, którym wywołano cukrzycę. Podawano im kompleks polisacharydów z czagi z chromem, po czterech tygodniach spadł u nich poziom glukozy i insuliny. Był to nowo zsyntetyzowany kompleks, a wynik u myszy nie mówi, co stanie się u człowieka.
Praca z 2022 roku też dotyczy myszy. Badano w niej inotodiol, jeden ze związków czagi, wyizolowany i oczyszczony. U zwierząt z objawami alergii pokarmowej biegunka była słabsza, a po powtarzanym podawaniu nie zauważono uszkodzeń narządów. To badanie bezpieczeństwa i działania jednej substancji u myszy. Nie jest dowodem na to, że proszek z czagi robi coś u ludzi.
Wśród źródeł jest też studium jakości w zakładzie produkującym kapsułki z czagi. Opisuje ono kontrolę bakterii, mykotoksyn, metali ciężkich i pestycydów, więc o skuteczności nic nie mówi. Przegląd z 2019 roku o suplementach u chorych onkologicznie stwierdza, że dowody dla popularnych suplementów, czagi wśród nich, opierają się głównie na wynikach przedklinicznych, czyli laboratoryjnych i zwierzęcych.
Dawki, które badano
Dawek nie ma, bo nie ma badań na ludziach. Jedyna dawka, którą znamy z literatury, pochodzi z opisu szkody. Autorzy z Japonii opisali 72-letnią kobietę, która po operacji z powodu raka wątroby przez 6 miesięcy przyjmowała 4-5 łyżeczek proszku z czagi dziennie. To nie jest dawka do naśladowania.
Kto powinien uważać
Ten sam opis przypadku jest najważniejszym ostrzeżeniem. U kobiety spadła czynność nerek tak, że rozpoczęto dializy, a w biopsji znaleziono kryształy szczawianów. Autorzy piszą, że czaga zawiera szczawiany w bardzo dużych ilościach, i nazywają to pierwszym takim opisem. To pojedynczy przypadek, więc nie wiemy, jak często się to zdarza. Jeśli masz choroby nerek albo kamicę, nie sięgaj po czagę bez zgody lekarza. Danych o interakcjach, ciąży i karmieniu nie znaleźliśmy.
Co z tego wynika
Nie kupowałbym czagi. Nie znaleziono ani jednej próby na ludziach, która pokazywałaby korzyść, a jest opis poważnego uszkodzenia nerek. Jeśli pijesz napar z ciekawości, nie traktuj go jak środka na odporność ani cukier. Pierwszy powód do zmiany zdania dałyby dopiero badania na ludziach z grupą kontrolną.